aipoc-lab
[SŁOWNIK AI][LLM][PODSTAWY]

Duży model językowy (LLM)

Autorstwo i zatwierdzenie

[Napisane z AI] [Zatwierdzone przez człowieka]

Aktualizacja

28.10.2026

Duży model językowy (LLM, ang. Large Language Model) to model AI wytrenowany na ogromnych zbiorach tekstu, który na podstawie dotychczasowego tekstu przewiduje kolejne słowo, potem następne i tak dalej. Z tej jednej umiejętności biorą się odpowiedzi na pytania, tłumaczenia, streszczenia i pisanie kodu. ChatGPT, Claude i Gemini to aplikacje zbudowane na LLM-ach.

42,4%

prac o LLM (tydz. 43)

0 zł

modele pracy labu

2017

Transformer, początek LLM

Jak to działa?

  1. Trening wstępny: model czyta biliony tokenów tekstu i uczy się przewidywać kolejne słowo. Tak zdobywa język i wiedzę o świecie.
  2. Dostrajanie: model uczy się być pomocnym asystentem, m.in. na ocenach ludzi (RLHF). Stąd też skłonność do przytakiwania, czyli sykofancja.
  3. Odpowiedź: model dostaje Twoje pytanie i pisze odpowiedź token po tokenie, za każdym razem wybierając prawdopodobny ciąg dalszy.

Pod spodem prawie każdego LLM-a jest architektura Transformer z pracy „Attention Is All You Need” (2017).

Jak to robi nasz lab?

  • Praca labu stoi na darmowym planie Gemini (model Flash Lite): ocena źródeł, pisanie, tłumaczenia. Koszt modeli pracy labu: 0 zł miesięcznie.
  • Czat na stronie używa płatnego modelu przez OpenRouter, z zerową retencją danych (dostawca nie zapisuje rozmów). Darmowy Gemini odpowiadał błędem przeciążenia mniej więcej w 3 na 10 prób, a czat dla ludzi musi odpowiadać zawsze.
  • Lokalne LLM-y odpuściliśmy. Trzy modele naraz na naszym serwerze (15 GB RAM, bez karty graficznej) wepchnęły go w pamięć wymiany i wszystko zwolniło. Lokalnie liczymy tylko wektory (embeddingi), bo do tego wystarcza mały model.
  • Model pisze, kod sprawdza. Liczby w raportach porównuje z danymi program, a publikację zatwierdza człowiek.

Ograniczenia

  • Halucynacje: model potrafi pewnie podać fałsz.
  • Sykofancja: model ma skłonność do przytakiwania rozmówcy.
  • Wiedza z dnia treningu: bez wyszukiwania (RAG) model nie wie, co wydarzyło się później.
  • Okno kontekstu: model widzi tylko ograniczoną ilość tekstu naraz.

Powiązane pojęcia

Attention Is All You Need · Tokeny i okno kontekstu · Halucynacje AI · Sykofancja AI · RAG

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się LLM od ChatGPT?

LLM to model. ChatGPT to aplikacja, która używa modeli OpenAI i dokłada do nich interfejs, pamięć rozmów i narzędzia.

Czy LLM rozumie tekst?

Na pewno nie tak jak człowiek. Przewiduje tekst na podstawie wzorców. Wychodzi to zaskakująco dobrze, ale stąd biorą się halucynacje.

Czy da się uruchomić LLM u siebie?

Tak, mniejsze modele działają na zwykłym komputerze, ale wolniej i słabiej niż modele w chmurze. Bez karty graficznej szybko brakuje pamięci.

Źródła

Dalej